Publication details
Abstracts and keywords
Wystawa fotograficzna małżeństwa Elżbiety i Marka Miłoszów oraz Jerzego Montusiewicza przenosi nas w orientalny świat Azji Centralnej, a w zasadzie do Uzbekistanu – najbardziej ludnego kraju Azji Centralnej z byłych republik sowieckich. Może dziwić fakt, że pracownicy Katedry Informatyki Politechniki Lubelskiej jeżdżą tak daleko, a ich obecność w tym państwie nie ma charakteru turystycznego, lecz naukowo-badawczy. Wszystko zaczęło się w 2015 roku, jak to się mówi w języku rosyjskim „с нуля”, czyli od zera, czyli od dość przypadkowego spotkania małżeństwa Miłoszów z Rahimem Kayumovym w Samarkandzie. Powołuję się na ten język, ponieważ dla starszego i średniego pokolenia jest to drugi język komunikacji – oczywiście po uzbeckim, a dla niektórych po tadżyckim. Dzięki temu łatwiej nam jest nawiązywać kontakty z partnerami i załatwiać wszystkie konieczne sprawy. Pierwsze wzajemne przyjazdy osób reprezentujących współpracujące uczelnie miały miejsce w 2017 roku. Współpraca naukowo-badawcza od samego początku miała charakter interdyscyplinarny. Dotyczyła ona bowiem zastosowania komputerowych technologii trójwymiarowej (3D) grafiki do archiwizacji i udostępniania obiektów muzealnych oraz architektonicznych w postaci: cyfrowych modeli 3D, interaktywnych panoram, spacerów w świecie Virtual Reality (VR) czy trójwymiarowych wydruków, tworzących dziedzictwo kulturowe Wielkiego Jedwabnego Szlaku. Pracownicy Katedry Informatyki na wyprawy zabierali ze sobą specjalistyczny sprzęt ważący kilkadziesiąt kilogramów: skanery 3D pracujące w technologii światła strukturalnego przeznaczone do digitalizacji małych artefaktów muzealnych, naziemny skaner laserowy do akwizycji chmury punków dużych obiektów architektonicznych, laptopy o dużych mocach obliczeniowy, zestawy do VR i wiele innych drobnych akcesoriów, które umożliwiały skanowanie 3D w warunkach in situ. Prezentowane zdjęcia pokazują działania członków piątej i szóstej wypraw naukowych zorganizowanych przez Katedrę Informatyki w ramach realizacji projektu „3D Digital Silk Road” finansowanego przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej (PPI/APM/2019/1/00004). Na zdjęciach widzimy proces skanowania 3D przy użyciu skanera ręcznego Artec Eva małych obiektów muzealnych: petroglifów – rysunków wykuwanych w skałach (liczących kilka tysięcy lat); różnego rodzaju naczyń pochodzących z wykopalisk archeologicznych: glinianych, glazurowanych i wykonanych ze skóry (liczących sobie od 2 tysięcy do 200 lat); kobiecych strojów ludowych pochodzących z XIX wieku; architektonicznych detali dekoracyjnych – drewnianych kolumn. Na wystawie zamieszczono również zdjęcia przedstawiające skanowanie 3D przy wykorzystaniu naziemnego skanera laserowego – Faro Focus Plus 350, zarówno wnętrz pomieszczeń, jak i całych budowli, a nawet panoramy miasta. Specyfika tego skanowania wymaga, aby nie wchodzić w obszar akwizycji danych, stąd często osoby obsługujące skaner musiały kucać przy statywie skanera, albo chować się za występami obiektów nie tracąc jednak z oczu sprzętu, który zazwyczaj budził u zwiedzających zabytki duże zainteresowanie. Fotografie pokazują różne miasta i ich zabytki, a także uczestników podczas pracy. Do tej pory 9. pracowników Katedry Informatyki uczestniczyło w organizowanych wyprawach. W czasie 5. wyprawy (15-28 sierpnia 2021) digitalizacje wykonywano w Taszkiencie, Samarkandzie, Chirchku oraz Hodjikent. Przebywanie w terenie w trakcie tej wyprawy przez wiele godzin przy upałach dochodzących do 40o C nie ułatwiało prowadzenia prac. Zupełnie inna sytuacja wystąpiła w czasie 6. wyprawy (10-22 października 2021): był to zimny wiatr wiejący znad pustyni, który obniżał temperaturę powietrza nawet do zera stopni, co utrudniało prowadzenie digitalizacji w Urgenche i Khivie. Pomimo trudnych warunków pracy z dwóch ostatnich wypraw przywieziono blisko 200 GB danych, które będą poddane obróbce by stworzyć cyfrowe modele 3D. Na to trzeba jednak bardzo wielu godzin pracy wielu osób. Można jednak już teraz obejrzeć na portalu silkroad3d.com kolekcje cyfrowych modeli 3D z poprzednich czterech ekspedycji do Uzbekistanu, w tym jednej ekspedycji wirtualnej z maja 2021 r.
The photographic exhibition by Elżbieta and Marek Miłosz and Jerzy Montusiewicz transports us to the exotic world of Central Asia – specifically to Uzbekistan, the most populous of the former Soviet republics in Central Asia. It may come as a surprise that staff from the Department of Computer Science at the Lublin University of Technology travel so far, and that their presence in this country is not for tourism but for scientific research. It all began in 2015, as they say in Russian, ‘с нуля’ – that is, from scratch – following a rather chance encounter between the Miłosz couple and Rahim Kayumov in Samarkand. I refer to this language because, for the older and middle generations, it is their second language of communication – after Uzbek, of course, and for some, after Tajik. This makes it easier for us to establish contacts with partners and sort out all the necessary matters. The first reciprocal visits by representatives of the partner universities took place in 2017. From the very beginning, the scientific and research collaboration was interdisciplinary in nature. It focused on the application of computer-based three-dimensional (3D) graphics technologies to the archiving and presentation of museum and architectural artefacts in the form of: digital 3D models, interactive panoramas, virtual reality (VR) tours and 3D prints, all of which form part of the cultural heritage of the Great Silk Road. Staff from the Department of Computer Science took specialist equipment weighing several dozen kilograms with them on their expeditions: 3D scanners using structured light technology designed to digitise small museum artefacts, a terrestrial laser scanner for acquiring point clouds of large architectural objects, high-performance laptops, VR kits and many other small accessories that enabled 3D scanning in situ. The photographs presented here show the work of members of the fifth and sixth research expeditions organised by the Department of Computer Science as part of the ‘3D Digital Silk Road’ project, funded by the Polish Agency for Academic Exchange (PPI/APM/2019/1/00004). The photographs show the process of 3D scanning small museum objects using the Artec Eva handheld scanner: petroglyphs – drawings carved into rocks (dating back several thousand years); various types of vessels from archaeological excavations: earthenware, glazed and made of leather (dating from 2,000 to 200 years old); 19th-century women’s folk costumes; and architectural decorative details – wooden columns. The exhibition also features photographs showing 3D scanning using a terrestrial laser scanner – the Faro Focus Plus 350 – of both interior spaces and entire buildings, and even city panoramas. The nature of this scanning process requires that operators do not enter the data acquisition area; consequently, those operating the scanner often had to crouch beside the scanner’s tripod or hide behind protruding parts of the structures, whilst keeping a close eye on the equipment, which usually aroused great interest amongst visitors to the historic sites. The photographs show various cities and their monuments, as well as the participants at work. To date, nine members of staff from the Department of Computer Science have taken part in the organised expeditions. During the fifth expedition (15–28 August 2021), digitisation work was carried out in Tashkent, Samarkand, Chirchik and Hodjikent. Spending many hours in the field during this expedition, in temperatures reaching 40°C, did not make the work any easier. The situation was completely different during the 6th expedition (10–22 October 2021): a cold wind blowing in from the desert brought the air temperature down to as low as zero degrees, which made digitisation work in Urgench and Khiva difficult. Despite the difficult working conditions, nearly 200 GB of data was brought back from the last two expeditions, which will be processed to create digital 3D models. However, this will require many hours of work by a large number of people. Nevertheless, collections of digital 3D models from the previous four expeditions to Uzbekistan, including one virtual expedition from May 2021, can already be viewed on the silkroad3d.com website.
Related links and exhibition
