Publication details
Abstracts and keywords
W społecznym procesie gospodarowania pracy przypisuje się nadzwyczaj ważną rolę. Zarządzanie pracą nie ogranicza się do zarządzania „zasobami” produkcyjnymi, ale odnosi się również do „kapitału” społecznego organizacji gospodarczych. Powszechnie uznaje się dzisiaj, że człowiek stanowi najważniejszy kapitał każdej organizacji i to dzięki niemu przedsiębiorstwa uzyskują przewagę konkurencyjną na współczesnym rynku. Dlatego, aby zarządzanie zasobami ludzkimi było w praktyce gospodarczej i społecznej efektywne powinno być kierunkowane przez nauki ekonomiczne i społeczne. Zarządzanie, które nieodłącznie powiązane jest z pracą człowieka odwołuje się do odmiennego jej definiowania w socjologii i naukach ekonomicznych. Z tego odmiennego pojmowania pracy wynikają odmienne paradygmaty zarządzania – paradygmat ekonomiczny i humanistyczny. Ich założenia wraz z konsekwencjami dla efektywności zostały szczegółowo omówione w rozdziale pierwszym. Rozdział drugi i trzeci poświęcone zostały przeglądowi czynników negatywnie i pozytywnie wpływających na efektywność. W rozdziale drugim zaprezentowano wybrane zagrożenia psychospołeczne i zachowania dysfunkcjonalne w organizacji, do których zaliczono mobbing, pracoholizm, stres w pracy, wypalenie zawodowe oraz prezentyzm. Zjawiska te, zinterpretowane w świetle obydwu paradygmatów zarządzania, jawią się jako szkodliwe nie tylko dla pracownika, ale także organizacji. W rozdziale trzecim podjęte zostały kwestie o charakterze społecznym, których istnienie ma pozytywny wpływ na efektywność pracy. Prowadzone badania wskazują, że dużą rolę odgrywają tu czynniki niematerialne, takie jak: kontrakt psychologiczny, poczucie sprawiedliwości i zaufanie, satysfakcja pracowników oraz zaangażowanie. Dwa pierwsze czynniki wraz z ostatnim wywierają wpływ na satysfakcję pracowników, rozumianą jako stopień pozytywnego lub negatywnego samopoczucia, wytworzonego w rezultacie wykonywanych zadań. Niniejsza publikacja stawia sobie za cel w miarę całościowe zaprezentowanie zjawiska pracy w świetle uwarunkowań efektywności zarządzania. Treści w niej zawarte mogą służyć do poszukiwania odpowiedzi na pytanie, co należy zmienić nie tylko w sposobie myślenia o zarządzaniu ludźmi w gospodarce, ale i w praktycznym działaniu zarządzających, aby efektywniej zarządzać zasobami pracy w organizacjach gospodarczych.
In the social management process, an extremely important role is assigned to work. Work management is not limited to managing production “resources”, but refers also to the social “capital” of economic organizations. Today, it is widely recognized that human is the most important capital of any organization and it is thanks to him that enterprises gain a competitive advantage in the modern market. Therefore, for an effective management of human resources in economic and social practice, it should be directed by both economic and social sciences. Management inseparably connected with human work refers to a different definition of this work in sociology and economic sciences. This different understanding of work results in different management paradigms – the economic and humanist paradigm. Their assumptions, together with their consequences for efficiency, are discussed in detail in chapter one. Chapters 2. and 3. are devoted to a review of factors negatively and positively affecting efficiency. The second chapter presents selected psychosocial threats and dysfunctional behaviors in the organization. These include: mobbing, workaholism, stress at work, burnout and presentism. Interpreted in the light of both management paradigms, these phenomena appear to be harmful not only to the employee but also to the organization. Chapter three deals with issues of social nature that have a positive impact on work efficiency. Research shows that incorporeal factors such as psychological contract, sense of justice and trust, employee satisfaction and commitment play a significant role here. The first two factors, together with the last, influence the employee satisfaction (understood as the degree of positive or negative frame of mind generated as a result of performed tasks). This publication aims to present the phenomenon of work in a holistic manner in the light of management efficiency determinants. It may be used to answer a question of what should be changed not only in the way of thinking about managing people in the economy, but also in the practical actions of managers to supervise work resources in economic organizations more effectively.
