Filozofia i psychologia wobec życiowych kryzysów

Abstract

Autorka podejmuje problem kryzysów egzystencjalnych, które dotykają zarówno jednostek, jak i całych społeczeństw. Wychodzi z założenia, że ich pierwotną przyczyną są zagrożenia o charakterze globalnym – ekonomicznym, politycznym, humanitarnym czy klimatycznym. W monografii zaprezentowano egzystencjalne ujęcie kryzysu, rozumianego jako radykalne zakłócenie sensu życia, moment destabilizacji oraz doświadczenie graniczne. Takie podejście nawiązuje do „filozofii życia” i „filozofii egzystencjalnej”, które stanowią główny punkt odniesienia dla podjętych rozważań. Zgodnie z perspektywą przyjętą przez badaczkę kryzys nie jest wyłącznie źródłem cierpienia i dezorientacji, lecz może stać się impulsem do osobowej transformacji – warunkiem koniecznym do przeformułowania sensu życia. Celem pracy jest również analiza filozoficznych oraz psychologiczno-psychoterapeutycznych wymiarów kryzysu. Autorka rozważa fundamentalne napięcia egzystencjalne, takie jak rozpacz, lęk przed śmiercią, ból niepowodzeń czy cierpienie wynikające ze zmian klimatycznych (solastalgia, ekolęk, depresja klimatyczna). Kryzys jawi się tu jako okazja do przekształcenia relacji z samym sobą, innymi ludźmi i światem. W kolejnych rozdziałach przedstawiono propozycje sposobów mierzenia się z kryzysami – nie jako gotowe recepty, lecz jako wskazanie kierunków, które mogą poszerzyć horyzonty i pogłębić rozumienie siebie. W monografii teoria filozoficzna splata się z filozofią praktyczną, współcześnie określaną mianem doradztwa filozoficznego. Podejście to zakłada przełożenie uniwersalnych wglądów filozoficznych na konkretne działania transformacyjne, prowadzące do przezwyciężania błędnych przekonań, redefinicji sensu życia i odzyskania równowagi emocjonalnej. Włączenie perspektyw uznanych szkół psychologii i psychoterapii – humanistycznej, egzystencjalnej oraz poznawczo-behawioralnej – ma umożliwić rozwój autentycznego dialogu między filozofią a psychologią. Połączenie filozofii, psychologii i sztuki, które dokonuje się w pracy, stanowi próbę odpowiedzi na fundamentalne pytania o możliwość życia pełnego w obliczu kryzysu, z uwzględnieniem złożoności ludzkiego doświadczenia.